در تواريخ بسى از آتشكده‌هاى جبال را ، كه سرزمين ماد قديم باشد ، نام برده‌اند ، از آن جمله آتشكده قزوين ؛ و شيروان ، نزديك رى ، و كومش است ( كه شايد همان شهر صد دروازه « 1 » اشكانيان باشد « 2 » . ) كاوشهاى علمى ، كه گيرشمن از سال 1935 در شهر شاپور انجام داد ، منتهى بكشف آتشكده‌اى شد ، كه ظاهرا از زمان شاپور اول است « 3 » . در سالهاى اخير در بسيارى از ويرانه‌هاى آتشكده‌هاى ايران تحقيقات علمى صورت گرفته است ، از آن جمله در معبد اردشير اول در فيروزآباد - ديگر آتشكده‌هايى كه در قصر شيرين ( سه راه خانقين - كرمانشاه ) وجود داشته و آتشگاه جيره در ناحيه شاپور و آتشكده نزديك قم ( قلعه دختر ) و غيره . معمولا عمارت آتشكده عبارت از بناى شكل 7 - آتشگاه اصفهان

--> ( 1 ) - Hecatompylos ( 2 ) - فهرست كامل در كتاب شوارتز ، ايران در قرون وسطى ، ص 837 . ذكر آتشهاى بهرامى ، كه اردشير تأسيس كرد در كارنامگ ، بخش 4 ، فقره 8 و 29 . در بندهشن ايرانى ( انكلساريا ، ص 128 ، سطر 11 - 7 ) از آتش كومش سخن رفته است ؛ نگاه كنيد ماركوارت مسينا ، فهرست ، ص 56 . ( 3 ) - مجله صنايع آسيايى ، ج 10 ، ص 117 ، و ما بعد و ج 12 ، ص 12 ، و ما بعد .